Đắc nhân tâm

*** NGHỆ THUẬT ỨNG XỬ CẢN BẢN

* Nguyên tắc 1: Không chỉ trách, oán trách hay than phiền
* Nguyên tắc 2: Thành thật khen ngợi và biết ơn người khác
* Nguyên tắc 3: Gợi ý cho người khác ý muốn thực hiện điều bạn muốn

*** SÁU CÁCH TẠO THIỆN CẢM
* Nguyên tắc 4: Thật lòng quan tâm đến người khác
* Nguyên tắc 5: Hãy mỉm cười
* Nguyên tắc 6: Luôn nhớ rằng tên của một người là âm thanh êm đềm, thân thương và quan trọng nhất của họ.
* Nguyên tắc 7: Biết lắng nghe và khuyến khích người khác nói về vấn đề của họ.
* Nguyên tắc 8: Nói về điều người khác quan tâm
* Nguyên tắc 9: Thật lòng làm cho người khác thấy rằng họ quan trọng.

*** NHỮNG NGUYÊN TẮC NHẰM ĐẠT ĐƯỢC SỰ SẴN LÒNG HỢP TÁC CỦA NGƯỜI KHÁC
* Nguyên tắc 10: Cách giải quyết tranh cãi tốt nhất là đừng để nó xảy ra.
* Nguyên tắc 11: Tôn trọng ý kiến người khác. Đừng bao giờ nói rằng: Anh/chị đã sai.
* Nguyên tắc 12: Nếu bạn sai hãy nhanh chóng và thẳng thắn thừa nhận điều đó..
* Nguyên tắc 13: Luôn bắt đầu bằng một thái độ thân thiện.
* Nguyên tắc 14: Hỏi những câu khiến người khác đáp "vâng" ngay tức thì.
* Nguyên tắc 15" Để người khác cảm thấy họ là người làm chủ cuộc nói chuyện.
* Nguyên tắc 16: Để người khác tin rằng chính họ mới là người đưa ra ý tưởng đầu tiên.
* Nguyên tắc 17: thành thật nhìn nhận vấn đề theo quan điểm của người khác.
* Nguyên tắc 18: Đồng cảm với mong muốn của người khác.
* Nguyên tắc 19: Khơi gợi sự cao thượng nơi người khác.
* Nguyên tắc 20: Biết trình bày vấn đề một cách sinh động.
* Nguyên tắc 21: Biết khơi gợi tinh thần vượt lên thử thách.


*** NGUYÊN TẮC LÃNH ĐẠO HIỆU QUẢ
* Nguyên tắc 22: Bắt đầu câu chuyện bằng lời khen ngợi chân thành.
* Nguyên tắc 23: Góp ý sai lầm của người khác một cách gián tiếp.
* Nguyên tắc 24: Hãy xét mình trước khi phê bình người khác.
* Nguyên tắc 25: Gợi ý, thay vì ra lệnh.
* Nguyên tắc 26: Biết giữ thể diện cho người khác.
* Nguyên tắc 27: thật lòng khen ngợi sự tiến bộ dù nhỏ nhất của người khác.
* Nguyên tắc 28: Khen ngợi làm người khác sống xứng đáng với lời khen đó.
* Nguyên tắc 29: Khuyến khích, mở đường cho người khác sửa chữa lỗi lầm
* Nguyên tắc 30: Tôn vinh người khác làm cho họ vui vẻ thực hiện đề nghị của bạn.

Sâu hại sắn

Sâu bệnh hại sắn là một vấn đề nóng của nền nông nghiệp khi cây sắn đang ngày càng thể hiện được vị trí của mình trong nền nông nghiệp Cùng sự tăng nhanh về diện tích, sản lượng và năng suất thì điều kéo theo tât yếu đó là sự gây hại của dịch hại. Để phổ biến thông tin dịch hại sắn rộng khắp tôi đã tổng hợp các thông tin sâu bệnh hại sắn để chia sẻ cùng những ai quan tâm.

*** Các sâu hại chính

* Nhện (Mononychellus tanajoa): Phát triển ở phía trên của cây, đỉnh sinh trưởng, là non và phần xanh của thân. Sự gây hại bắt đầu thể hiện là đốm vàng sau đó trở thành dạng đồng nhất. Khi bị tấn công nghiêm trọng thì làm diện tích lá giảm, vòng quanh thân xù xì và có màu nâu, làm cho lá rụng, thân bị chết hoại tăng lên từ đỉnh xuống phía dưới. Sự phá hoại nghiêm trọng làm cho cây sinh trưởng còi cọc, gây nên hiện tượng phân cành.
Loài Tetranychus urticae thì gây hại các lá đã trưởng thành trên cây, sau đó di chuyển lên các lá phía trên. Chúng gây hại rõ ràng hơn ở các lá phía dưới. Triệu chứng đầu tiên được tìm thấy ở phần giữa lá và dọc theo gân lá. Mặt phía dưới là vùng tấn công chính của chúng nhưng trong những trường hợp sự tràn vào tấn công mạnh thì chúng tấn công ở cả hai mặt. Những đốm đầu tiên có màu hơi đỏ hoặc màu gỉ sắt khi sự tràn vào gây hại tăng. Sự rụng lá từ phía dưới lên đỉnh và nếu gặp điều kiện khô kéo dài có thể làm cho cây chết.
Quản lý nhện hại: Sử dụng giống kháng, sử dụng kẻ thù tự nhiên và các loại thuốc chọn lọc,

* Bọ trĩ (Frankliniella williamsi, Scirtothrips manihoti, corybithrips stenopterus và Caliothrips masculinus). Hầu hết các loài bọ trĩ gây hại nhiều ở châu Mỹ, trong đó quan trọng nhất là loài Frankliniella williamsi chúng tấn công vào đỉnh sinh trưởng của cây. Khi bị gây hại lá phát triển dị thường, lá non bị méo mó, biến dạng với những đốm vàng không đều. Chúng gây hại nghiêm trọng trong suốt mùa khô, là nguyên nhân mất 25% năng suất.
Biện pháp quản lý hiệu quả nhất là sử dụng giống kháng. Ngoài ra, có thể sử dụng các loại thuốc hoá học để trừ như nhóm dimethoate, thiometon...

* Sâu non ăn lá (Erinnyis ello) là một loại sâu hại sắn quan trọng ở châu Mỹ. Với quần thể lớn chúng có thể làm rụng lượng lá lớn trong một thời gian ngắn. Khi lá rụng vào thời kỳ cây đang sinh trưởng làm cho năng suất giảm và cây còn non có thể bị chết. Sâu non có nhiều màu khác nhau như xanh, đên, hay vàng chúng có thể vươn dài trong phạm vi từ 10-12 cm trước khi di chuyển vào đất. Sự tấn công của chúng thông thường vào thời kỳ bắt đầu mùa mưa, nhưng sự tàn phá của chúng thì rải rác có thể kéo dài suốt cả năm.
Biện pháp phòng trừ: Sử dụng biện pháp canh tác như làm cỏ, chuẩn bị đất tốt sẽ làm giảm nhộng và trưởng thành. Sử dụng thiên địch như ong bắt mồi, ruồi ký sinh trứng hoặc vi khuẩn. Ngoài ra sử dụng biện pháp hoá học để trừ sâu non ăn lá.

* Bọ Phấn (Whiteflies - Aleurotrachelus socialis, Aleurothrixus aepim, Bemisia tabaci) đã được tìm thấy ở châu Mỹ, châu Phi và châu Á. Bemisia tabaci là một vector truyền bệnh khảm ở châu Phi và là nguyên nhân gây mất năng suất ở châu Phi và châu Á. A. socialis là loài gây hại ở châu Mỹ. Ấu trùng tấn công vào đỉnh sinh trưởng của cây là nguyên nhân gây mất năng suất sắn, còn trưởng thành tìm thấy ở nơi sáng, nhộng thường thấy ở các lá thấp hơn hoặc cá lá ở giữa. Rầy trắng được tìm thấy suốt trong năm ở những vùng có lượng mưa lớn. Chúng làm mất đến 76% năng suất sắn.
Quản lý rầy trắng: sử dụng thuốc hoá học là biện pháp chủ yếu.

* Rệp sáp (Phenacoccus.sp) đã gây ra nhiều thiệt hại cho các vùng trồng sắn trên thế giới, đặc biệt là ở châu Mỹ, châu Phi, và trong thời gian gần đây chúng đã xuất hiện gây hại ở vùng trồng sắn châu Á, và ở đây chúng đã được đánh giá là một trong hai loài sâu hại nghiêm trọng nhất. Chúng làm mất năng suất củ tươi tới 80%.
Ở Nam Mỹ và Bắc Phi có hơn 15 loài rệp hại sắn nhưng phổ biến nhất ở khu vực này là 5 loài: (1) Phenacoccus herreni, (2) Phenacoccus manihoti, (3) Phenacoccus madeirenis, (4) Phenacoccus mandio và (5) Ferrissia virgata. Chúng gây thành dịch ở Nam Phi và đầu những năm 70, và gây thiệt hại nghiêm trọng đến sản xuất sắn. Nhưng nó đã được kiểm soát bằng biện pháp sinh học là sử dụng kẻ thù tự nhiên.

Rệp gây hại bằng cách hút chất dinh dưỡng của cây, chúng xuất hiện ở mặt dưới lá, ở thân và đôi khi thấy ở rễ. Chúng gây hại ở tất cả các giai đoạn sinh trưởng của sắn. Khi gây hại chúng tiết ra chất dịch nhầy có vị ngọt là nguyên nhân mà các nấm đen ký sinh che phủ lá, thân làm giảm quang hợp của cây. Khi trích hút gây hại chúng tiết một loại hormon sinh trưởng làm cho ngọn sinh trưởng mạnh thành một chồi bụi dày. Chúng gây ra sự tàn phá của cây: làm lá chết, cây bị chết ngược. Và đặc biệt làm giảm chất lượng của các hom giống.

Sử dụng biện pháp IPM để phòng trừ rệp sáp. Sử dụng biện pháp sinh học như sử dụng các loài ong ký sinh để kiểm soát rệp sáp. Có 3 loài ong ký sinh được xác định là Apoanagyrus lopezi; Acerophagus coccois và Aensius vexans.). Sử dụng các côn trùng ăn thịt để kiểm soát rệp sáp như kiến, bọ rùa...., ĐẶc biệt việc nghiên cứu và đưa ra sản xuất các giống sắn kháng rệp sáp.